اگر تصمیم گرفتهاید وارد صندوقهای سرمایهگذاری شوید، یکی از اولین سؤالهایی که پیش میآید این است: صندوق صدور و ابطال بهتر است یا ETF؟ هر دو نوع صندوق در ایران بسیار محبوب هستند، اما تفاوتهای مهمی در نحوه خرید و فروش، نقدشوندگی، هزینهها و کاربرد دارند. در این مقاله به زبان ساده و روان این دو را مقایسه میکنیم تا بتوانید بهترین گزینه را برای خودتان انتخاب کنید.
نحوه معامله و خرید و فروش
در صندوقهای صدور و ابطال، شما مستقیماً از خود صندوق واحد (یونیت) میخرید یا به صندوق میفروشید. برای خرید، از طریق سایت یا اپلیکیشن صندوق درخواست صدور میدهید و صندوق واحد جدید ایجاد میکند و به شما میفروشد. برای فروش هم درخواست ابطال میدهید و صندوق واحدهای شما را میخرد و پول را معمولاً ظرف ۱ تا ۳ روز کاری به حسابتان واریز میکند. در مقابل، صندوقهای ETF دقیقاً مثل سهام در بورس معامله میشوند؛ یعنی خرید و فروش آنها از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری (مثل رابین تریدر) و در ساعات معاملاتی بورس (۹ صبح تا ۱۲:۳۰ ظهر) انجام میشود. قیمت ETF لحظهای تغییر میکند و بر اساس عرضه و تقاضا در تابلو بورس تعیین میشود.
زمان معامله و سرعت نقدشوندگی
صندوقهای صدور و ابطال معمولاً هر روز کاری امکان معامله دارند، اما قیمت هر واحد (NAV) فقط یک بار در روز (اغلب پایان روز معاملاتی) محاسبه و اعلام میشود. به همین دلیل نمیتوانید در لحظه بخرید یا بفروشید و نقدشوندگی آنها کمتر است؛ یعنی اگر بخواهید پولتان را خارج کنید، معمولاً ۱ تا ۳ روز کاری طول میکشد تا وجه به حسابتان برگردد. اما صندوقهای ETF نقدشوندگی بسیار بالایی دارند؛ شما میتوانید هر لحظه در ساعات معاملاتی بورس بخرید یا بفروشید و پول تقریباً فوری به حساب کارگزاریتان میآید. این یعنی ETF برای کسانی که میخواهند سریع وارد یا خارج شوند، گزینه بسیار مناسبتری است.
قیمتگذاری و شفافیت
قیمت واحد صندوقهای صدور و ابطال یک بار در روز محاسبه میشود و همه در همان قیمت واحد (NAV روزانه) معامله میکنند؛ بنابراین قیمت ثابت و شفاف است، اما لحظهای نیست. در صندوقهای ETF قیمت لحظهای و بر اساس عرضه و تقاضا در بورس تعیین میشود؛ یعنی ممکن است قیمت بازار کمی بالاتر یا پایینتر از NAV واقعی باشد (به این حالت پرمیوم یا دیسکونت میگویند). با این حال، شفافیت قیمت در ETF بسیار بالاست چون مانند سهام در تابلو بورس قابل مشاهده است.
کارمزد و هزینهها
در صندوقهای صدور و ابطال معمولاً کارمزد صدور و ابطال کم یا حتی صفر است (بسته به صندوق)، اما کارمزد مدیریت صندوق (حدود ۰.۵ تا ۲ درصد سالانه) وجود دارد. در صندوقهای ETF کارمزد معاملاتی بورس (که بسیار پایین است) پرداخت میکنید و کارمزد مدیریت صندوق هم معمولاً کمتر از صندوقهای صدور و ابطال است. به طور کلی هزینههای ETF در بلندمدت اغلب کمتر میشود.
حداقل سرمایه و دسترسی
حداقل سرمایه در بسیاری از صندوقهای صدور و ابطال از ۱۰۰ هزار تومان شروع میشود و نیازی به کد بورسی ندارید (میتوانید مستقیم از سایت صندوق اقدام کنید). اما در صندوقهای ETF حداقل سرمایه به قیمت یک واحد بستگی دارد (معمولاً چند هزار تا چند ده هزار تومان) و حتماً باید کد بورسی داشته باشید و از سامانه معاملاتی کارگزاری استفاده کنید.
مناسب برای چه کسانی؟
صندوقهای صدور و ابطال برای سرمایهگذاری بلندمدت و کسانی که نمیخواهند هر روز بازار را چک کنند یا تابلوخوانی یاد بگیرند، گزینه مناسبتری هستند؛ چون سادهترند و نیازی به حضور روزانه در بورس ندارند. اما صندوقهای ETF برای کسانی که نقدشوندگی بالا میخواهند، دوست دارند سریع وارد و خارج شوند، از ابزارهای بورسی (مثل حد ضرر یا سفارش شرطی) استفاده کنند یا معاملهگران کوتاهمدت هستند، انتخاب بهتری محسوب میشود.
نتیجهگیری مقایسه: اگر تازهکار هستید و افق سرمایهگذاری بلندمدت دارید، صندوق صدور و ابطال (بهخصوص درآمد ثابت یا مختلط) سادهتر و آرامشبخشتر است. اما اگر نقدشوندگی بالا، معامله لحظهای و انعطافپذیری بیشتر میخواهید، ETF (مثل صندوق هوشمند رابین یا کمند) گزینه برتر خواهد بود.
شما کدام نوع را ترجیح میدهید؟ صدور و ابطال یا ETF؟ دلیل انتخابتان چیست؟
نظر خود را ثبت کنید