نوشته ها در دسته بندی: صندوق‌های سرمایه‌گذاری

در ادامه می‌خوانیم:

• ریسک سرمایه گذاری در صندوق مختلط

• بازده صندوق سرمایه گذاری

• مزایا و معایبت صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط

صندوق مختلط یکی دیگر از انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار مالی است که براساس قانون می‌تواند حداقل 40 درصد و حداکثر 60 درصد پورتفوی سرمایه‌گذاری خود را به سهام و مابقی را به اوراق با درآمد ثابت تخصیص دهد. این نواع صندوق از نظر راندمان یا بازدهی حدودا مابین صندوق سهامی و صندوق درآمد ثابت قرار می‌گیرد و ریسکی کمتر از صندوق سهامی و بیشتر از صندوق درآمد ثابت دارد. در صندوق‌های سرمایه‌گذاری بسته به اینکه پورتفوی تحت مدیریت خود را به چه میزان و در چه نوع اوراقی سرمایه‌گذاری می‌کند، به انواع مختلفی چون صندوق سهامی، صندوق قابل معامله، صندوق شاخصی، صندوق مختلط و غیره تقسیم‌بندی می‌شوند، در صندوق مختلط همانطور که از نامش مشخص است ترکیبی از سرمایه‌گذاری در سهام و اوراق با درآمد ثابت با نسبت حدودا برابر می‌باشد.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

قابل‌ذکر است که نسبت میان سرمایه‌گذاری در سهام و اوراق با درآمد ثابت در این صندوق یک میزان ثابت نیست و ممکن است بسته به شرایط بازار این میزان تغییر کند، اما آنچیزی که مشخص است حد و حدود سرمایه‌گذاری در این 2 نوع است، برای مثال ممکن است در زمان نزول بازار یک صندوق مختلط تصمیم بگیرد تا 60 درصد از دارایی را روی اوراق با درآمد ثابت و 40 درصد روی سهام سرمایه‌گذاری کند، اما به‌طورکلی این صندوق‌ها با حفظ رویکرد محافظه‌کارانه خود سعی می‌کنند با نسبت حدودا برابری در سهام و اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کنند، بدین صورت ریسک بالای سرمایه‌گذاری در سهام را با ریسک پایین سرمایه‌گذاری در اوراق با درآمد ثابت پوشش می‌دهد.

در تصویر بالا ترکیب دارایی‌های یک صندوق مختلط را مشاهده می‌کنید، برطبق اطلاعات ارائه شده میزان سرمایه‌گذاری در سهام حدود 70 درصد است ( جمع 5 سهم با بیشترین وزن و سایر سهام) و حدود 30 درصد نیز روی اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری شده است ( سپرده بانکی و اوراق مشارکت).

ریسک سرمایه گذاری در صندوق مختلط

همانطور که در قسمت بالا اشاره شد ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق مختلط از صندوق سهامی کمتر است، در این صندوق‌ها سعی شده تا از مزایای سهام و اوراق با درآمد ثابت توامان استفاده شود و درصورت افت بازار باتوجه به سرمایه‌گذاری در اوراق با درآمد ثابت زیان کمتری را تجربه خواهند کرد. ذکر این نکته نیز الزامی است که این صندوق‌ها به‌مانند صندوق‌های سهامی، در سهم‌های مطمئن سرمایه‌گذاری می‌کنند زیرا تیم مدیریت این صندوق‌ها دارای تجربه و تخصص کافی در شرایط مختلف بازار است.

بازده صندوق سرمایه گذاری

صندوق مختلط باتوجه به اینکه سعی کرده است یک ریسک متوسط را برای افراد فراهم کند شاید طیف گسترده‌ای علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها باشند چون بازده‌ای بالاتر از صندوق‌های درآمد ثابت و سپرده‌های بانکی دارند و از طرفی ریسک سرمایه‌گذاری آنها در سهام، کمتر از صندوق‌های سهامی است. درحقیقت این صندوق بازده‌ای مابین صندوق سهامی و صندوق درآمد ثابت دارد، البته این میزان به‌صورت متوسط است و منظور متوسط دقیق از لحاظ ریاضی نیست.

براساس آمار منتشر شده در مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران، تا پایان شهریور 1402 تعداد 24 صندوق مختلط با ارزش دارایی حدود 6300 میلیارد تومان درحال فعالیت هستند، لیست صندوق‌های مختلط به‌همراه اطلاعات جزئی را می‌توانید از این لینک مشاهده کنید.

مزایا و معایبت صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط

دریافت مشاوره برای خرید صندوق

سوالات متداول

بازده صندوق سرمایه گذاری مختلط چقدر است؟

صندوق مختلط را از لحاظ متوسط بازده می‌توان فی‌مابین صندوق سهامی و صندوق درآمد ثابت دانست.

ریسک صندوق سرمایه گذاری مختلط چقدر است؟

ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق مختلط از صندوق سهامی کمتر و طبیعا از سرمایه‌گذاری در صندوق درآمد ثابت، بیشتر است.

نسبت دارایی‌ها در صندوق مختلط به چه صورت است؟

این نسبت یک میزان ثابت نیست و ممکن است در طول زمان بسته به شرایط بازار تغییر کند اما به‌صورت متوسط این صندوق شامل 40 الی 60 درصد سهام و 40 الی 60 درصد اوراق درآمد ثابت است.

بیشتر بخوانید:

• صندوق قابل معامله (ETF) چیست؟
• صندوق سهامی چیست؟
• صندوق درآمد ثابت چیست؟
• بهترین صندوق سرمایه‌گذاری کدام است؟

در ادامه می‌خوانیم:

• صندوق بازارگردانی چیست؟

• ساز و کار صندوق بازارگردانی چگونه است؟

• مزایا و معایب صندوق بازارگردانی چیست؟

صندوق بازارگردانی یکی از انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه دنیا است که به‌منظور جمع‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذاران و خرید و فروش اوراق در چهارچوب مشخص شده بازارگردانی آن اوراق مطابق امیدنامه و کسب بازده از این راه است.

قبل از اینکه به بررسی بیشتر این صندوق بپردازیم بهتر است تا با خود فرآیند بازارگردانی سهم نیز آشنا شویم: “بازارگردانی سهام به فعالیتی گفته می‌شود که با هدف کاهش نوسانات قیمت یک اوراق بهادار و تامین نقدشوندگی آن توسط یک کارگزار است، گفته می‌شود. کارگزاران رسمی به‌منطور آسان کردن معاملات آن اوراق، مقدار مشخصی از اوراق بهادار یا سهام را با توجه به ریسک آن، نگهداری می‌کنند.”

بازار سرمایه که تحت تاثیر شرایط سیاسی-اجتماعی و فرهنگی است برای اینکه به بازاری پیشرو تبدیل شود باید مکانیزمی برای شفافیت و کارآمدی را طفراحی و بدان عمل نماید، یکی از ارکان کارآمدی بازار، استفاده از بازارگردان است. تا پیش از اینکه کاربرد بازارگردانی به سهام برسد، ابتدا در اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق مشارکت یا صکوک استفاده می‌شده است و همین تجربه موفق باعث شد تا کاربری از صندوق بازارگردانی به بازار سهام گسترش پیدا کند.

صندوق بازارگردانی چیست؟

صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی با هدف از بین بردن یا کاهش نوسانات قیمتی در بازار سهام در بلندمدت با جلوگیری از ایجاد صف‌های خرید و فروش طولانی، منطبق کردن قیمت سهام با ارزش ذاتی سهم (NAV) و جلوگیری از هیجانات قیمتی سودجویانه، فعالیت می‌کند. وجود صندوق بازارگردانی اختصاصی باعث می‌شود تا صف‌های بی‌مورد و طولانی خرید و فروش ایجاد نشود، نقدینگی سهام همیشه فراهم باشد و معاملات به‌صورتی کاملا روان انجام بشود. در تصویر زیر که مربوط به صندوق درآمد ثابت قابل معامله رابین است، مشاهده می‌کنید که یکی از فرآیند بازارگردانی که منطبق نمودن قیمت با NAV (خط صورتی) است به‌درستی در طول زمان انجام شده است.

ساز و کار صندوق بازارگردانی چگونه است؟

صندوق سرمایه‌گذاری بازارگردانی همیشه مقداری از سهام شرکت‌هایی که در بازار سرمایه حضوری فعال دارند را در اختیار دارند و با آنها و با مکانیزمی که گفته شد اقدام به خرید و فروش می‌کنند، دقت فرمایید که هدف این صندوق متعادل نگه داشتن ارزش سهام موردنظر  و جلوگیری از ایجاد صف‌های طولانی خرید و فروش است، به‌همین دلیل است که سازمان بورس با هدف حمایت از این صندوق‌ها میزان کارمزد بسیار پایینی را برای صندوق بازارگردانی درنظر گرفته است.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

مزایا و معایب صندوق بازارگردانی چیست؟

مزایا:

• کاهش چشم‌گیر کارمزد و هزینه معاملات براساس معافیت سازمان بورس (80% تخفیف کارمزد)
• وجود ایستگاه معاملاتی برای انجام معاملات
• کاهش چشمگیر محدودیت‌های موجود در زمینه اعتباردهی و تسهیلات به صندوق
• براساس قانون حداکثر 70% از سرمایه صندوق را می‌تواند سهام یا حق تقدم تشکیل دهد.
• مطابق با با ماده 33 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر، صندوق‌های بازارگردانی دارای مجوز از سازمان بورس و فرابورس از پرداخت مالیات نیم درصد معاف هستند.

معایب:

از آنجایی که صندوق بازارگردانی اختصاصی، به‌منظور ایجاد تعادل در بازار و نه کسب سود، فعالیت می‌کند، عموما دارای ریسک هستند و باتوجه به تمام مزایایی که در مورد این صندوق ذکر شد، محدودیت یا معایبی نیز وجود دارد که در زیر بدان اشاره خواهیم کرد.

• صندوق‌ سرمایه‌گذاری بازارگردانی اختصاصی یک صندوق شناخته شده برای سرمایه‌گذاری در میان عموم سرمایه‌گذاران نیست.
• محدودیت‌هایی در رابطه با تعداد واحدهای این صندوق وجود دارد.
• صندوق بازارگردانی دارای ریسک نکول، ریسک نوسان واحدهای ابطال شده و ریسک کاهش ارزش دارایی‌های صندوق است.

تا پایان مهر 1402 براساس گزارش مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران تعداد 98 عدد صندوق‌های بازارگردانی دارای مجوز با مجموع ارزش خالص دارایی‌هایی حدود 1,683,695.71 میلیارد ریال درحال فعالیت هستند.

سوالات متداول

صندوق بازارگردانی چیست؟

صندوق بازارگردانی صندوقی است که وظیفه آن از بین بردن نوسانات قیمتی ناگهانی یک سهم، جلوگیری از ایجاد صف‌های خرید و فروش طولانی و نزدیک کردن قیمت یک سهم به ارزش ذاتی آن سهم است.

سرمایه‌گذاری صندوق بازارگردانی چگونه است؟

ساز و کار این صندوق نیز به‌مانند تمامی صندوق‌ها به دو نوع صدور و ابطالی و قابل معامله تقسیم می‌شود، برای خرید صندوق بازارگردانی صدور و ابطالی می‌توانید به‌صورت حضوری یا اینترنتی اقدام کنید، حداقل میزان خرید در این نوع صندوق، 1 واحد سرمایه‌گذاری از صندوق است. اما در مورد صندوق بازارگردانی قابل معامله (ETF)، نحوه خرید و فروش آن دقیقا به‌مانند سهام است و می‌توانید از طریق سامانه رابین تریدر نماد صندوق موردنظر را جستجو و سپس معامله را انجام دهید، حداقل سرمایه برای خرید این نوع صندوق مقدار 500 هزار تومان می‌باشد.ندوق‌ها به دو نوع صدور و ابطالی و قابل معامله تقسیم می‌شود، برای خرید صندوق بازارگردانی صدور و ابطالی می‌توانید به‌صورت حضوری یا اینترنتی اقدام کنید، حداقل میزان خرید در این نوع صندوق، 1 واحد سرمایه‌گذاری از صندوق است. اما در مورد صندوق بازارگردانی قابل معامله (ETF)، نحوه خرید و فروش آن دقیقا به‌مانند سهام است و می‌توانید از طریق سامانه رابین تریدر نماد صندوق موردنظر را جستجو و سپس معامله را انجام دهید، حداقل سرمایه برای خرید این نوع صندوق مقدار 500 هزار تومان می‌باشد.

در ادامه می‌خوانیم:

• انواع صندوق‌های بخشی

• حدنصاب دارایی‌هایی صندوق بخشی

• مزایا و معایب صندوق بخشی

• تفاوت صندوق بخشی یا سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری

صندوق بخشی (Sector Fund) یکی دیگر از صندوق‌های سرمایه‌گذاری از نوع صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) در بازار مالی ایران است که تمرکز سرمایه‌گذاری خود را روی یک بخش از صنعت گذاشته است، به‌زبان ساده این صندوق روی یک صنعت خاص سرمایه‌گذاری می‌کند و سعی دارد تا بازده بسیار مناسبی را از همان صنعت باتوجه به تخصص و تجربه مدیران و متخصصان خود دریافت کند. برطبق همین تعریف اگر یک صندوق بخشی روی پتروشیمی تعریف شود، برحسب قانون باید قسمت عمده سرمایه خود را روی این صنعت و شرکت‌های بورسی این صنعت سرمایه‌گذاری کند، البته قابل ذکر است که قانون از واژه حداقل و حداکثر یک مقدار از سرمایه کل شرکت روی آن صنعت خاص صحبت می‌کند و این صندوق می‌توان بخش دیگری از پرتفوی خود را به سایر صنایع نیز اختصاص دهد.

از جمله صنایعی که صندوق بخشی می‌تواند روی آن متمرکز شود می‌شود به صنایع مربوط به فلزات اساسی، پتروشیمی، صنایع غذایی، املاک و مستغلات، تکنولوژی و غیره اشاره کرد.این صندوق‌ها به‌دلیل اینکه در یک بخش خاص سرمایه‌گذاری می‌کنند، بیشتر در مواجه با نوسانات بازار و ریسک‌های آن هستند، پس باید دقت کرد که این صندوق‌ها ریسک نسبتا بالاتری به صندوق‌های سهامی و یا صندوق‌های مختلط دارند.

آشنایی با صندوق‌های سرمایه‌گذاری

انواع صندوق‌های بخشی

براساس اطلاعات درج شده در مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران، تا کنون (پایان مهر 1402) تعداد 9 عدد صندوق بخشی قابل معامله (ETF) با مجموع ارزش خالص دارایی‌ها 34 هزار و 607 میلیارد ریال درحال فعالیت هستند. در سراسر دنیا صندوق‌های بخشی در بخش‌های انرژی، پزشکی، ارتباطات، سلامتی، مالی، صنعت، املاک و غیره درحال سرمایه‌گذاری می‌کنند، براساس اطلاعات درج شده در پایگاه USNews به برخی معروف‌ترین صندوق‌های بخشی در زمینه‌های مختلف در جدول اشاره می‌کنیم:

حدنصاب دارایی‌هایی صندوق بخشی

در این صندوق نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم تا با پرتفوی خیلی متنوعی روبرو خواهیم شد زیر این صندوق‌ها سهم زیادی از سرمایه خود را روی یک صنعت خاص سرمایه‌گذاری می‌کنند، هرچند برطبق قانون حق دارند تا بخشی از سرمایه خود را روی سایر صنایع سرمایه‌گذاری کنند اما فلسفه وجودی این صندوق، دریافت حداکثر بازده متناسب با آن صنعت است.

مزایا و معایب صندوق بخشی

از آنجایی که سرمایه‌گذاری در بازار مالی همیشه با ریسک‌ها و مزایای خاصی همراه است، صندوق بخشی نیز از این قاعده مستثنی نیست و برای سرمایه‌گذاری در این صندوق باید به این موارد توجه کرد.

تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری

از آنجایی که افراد برای کسب بازده از صنایع مختلف، اقدام به معامله سهام شرکت‌ها در صنایع مختلف می‌کنند، این عامل باعث می‌شود تا پرتفوی افراد بسیار شلوغ شود و از جایی به بعد باعث شود تا تمام انرژی شما تنها صرف مدیریت پورتفوی شود و از سهام با پتانسیل بالا مغفول بمانید، به‌همین خاطر شما برای تنوع‌بخشی اساسی روی صنایع مختلف بهتر است تا صندوق بخشی صنعت موردنظر را خریداری کنید، به‌این ترتیب شما بازده، صنعت مدنظر را بدون خریداری چندین سهام، کسب کرده‌اید و مدیریت پروتفوی شما نیز بسیار آسان‌تر خواهد شد.

سرمایه‌گذاری در بخش‌های موردعلاقه

در بازار سرمایه گاها می‌شنویم که برخی از افراد علاقه و تمرکزشان یک یا چند صنعت خاص است و تماما روی کسب بازده مناسب روی آن صنایع، متمرکز شده‌اند. صندوق بخشی برای این دسته از فعالان بازار سرمایه گزینه بسیار جذابی محسوب می‌شود زیرا بجای تحلیل چندین سهام مختلف از یک یا چندصنعت کافیست صندوق بخشی موردنظر را خریداری کنند تا با مدیریت حرفه‌ای صندوق، حداکثر بازده قابل کسب از صنعت موردعلاقه را کسب کنند.

کسب بازدهی بالاتر از متوسط بازار

باتوجه به سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها در بخش‌های خاص، امکان دریافت بازدهی بیشتر از متوسط بازار نیز فراهم است، برای مثال در سالیان گذشته برخی صنایع بازدهی بسیار بالاتری نسبت به بازار داشته‌اند و افرادی که در این صنایع سرمایه‌گذاری کرده‌اند، سود بیشتر و بهینه‌تری را نسبت به سایر افراد کسب کرده‌اند.

کمک به صنایع

وابستگی صندوق بخشی به صنایع یک مزیت بسیار مهم برای ارتقای صنایع در کشور است، واریز سرمایه این صندوق‌ها به سهام شرکت‌ها و رشد ارزش آنها باعث می‌شود تا این سرمایه‌گذاری باعث ارتقای سطح دوطرف شامل سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر بشود.

وابستگی بالا به صنایع

وابستگی با به صنایع در صندوق بخشی مانند یک شمشیر دو لبه است و صنایع مدنظر ممکن است در مدت طولانی دارای بازده بالاتر از بازار نباشند و باید در هنگام خرید این صندوق‌ها دارای استراتژی ورود و خروج باشید.

عدم تنوع در صنایع

از آنجایی که یک صندوق موظف است تا عمده منابع مالی خود را روی یک صنعت خاص سرمایه‌گذاری کند، این مسئله باعث می‌شود تا ریسک سرمایه‌گذاری افزایش یابد، این مسئله از این حیث قابل توجه است که سهام شرکت‌های مختلف در یک صنعت خاص عموما دارای همبستگی در حرکت هستند.

دریافت مشاوره برای خرید صندوق سرمایه‌گذاری

تفاوت صندوق بخشی یا سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری

از آنجایی که ممکن است میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری از لحاظ عملکردی یا نوع دارایی‌ها شباهتی وجود داشته باشد، باید به تفاوت صندوق بخشی با سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز اشاره کرد. صندوق سرمایه‌گذاری بخشی با داشتن مدیریت حرفه‌ای، اقدام به کسب بازدهی از یک صنعت می‌کند و این مسئله باعث می‌شود تا پروتفوی سرمایه‌گذاران نیز متنوع باشد، اما از دیدکلی ممکن است صندوق بخشی باصندوق شاخصی و صندوق کالایی (مثلا صندوق طلا) دارای شباهت‌هایی باشد، اما اگر کمی دقیق‌تر به این مسئله نگاه کنیم متوجه خواهیم شد که در صندوق بخشی، ما با سرمایه‌گذاری روی یک صنعت خاص روبرو هستیم که نحوه مدیریت آن بسیار فعال است که این موضوع در صندوق شاخصی صحیح نیست، در صندوق شاخصی ما با یک مدیریت غیرفعال روبرو هستیم زیرا هدف سرمایه‌گذاری در صندوق شاخصی پیروی و همبستگی با شاخص مدنظر است و نه کسب سود از بازار سرمایه.

دیگر عامل تفاوت این دو صندوق در حدنصاب دارایی‌های خود است، در صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی می‌بایست حداقل 85 درصد دارایی را روی سهام و حق تقدم سهام شرکت‌های موجود در شاخص مدنظر اختصاص یابد اما در صندوق سرمایه‌گذاری بخشی می‌بایست حداقل 70 درصد از دارایی را روی یک صنعت خاص سرمایه‌گذاری کرد.

از لحاظ تنوع و انعطاف در ترکیب دارایی‌های صندوق، صندوق سرمایه‌گذاری بخشی در مقایسه با صندوق سرمایه‌گذاری کالایی دارای انعطاف بیشتری است، زیرا در صندوق کالایی باید بیشتری دارایی را روی یک کالا و یا مشتقات آن سرمایه‌گذاری کرد اما در صندوق بخشی ما با یک صنعت روبرو هستیم که دارای تنوع بسیار زیادی در محصولات تولیدی خود داشته باشند.

از لحاظ ریسک سرمایه‌گذاری نیز، صندوق بخشی به‌دلیل اینکه یک صنعت خاص ممکن است همیشه در وضعیت مطلوبی در بازار سرمایه نباشد، نسبت به صندوق شاخصی دارای ریسک بیشتری است، اما در صندوق بخشی، این مسئله وجود دارد که توانسته است راه سرمایه‌گذاری را برای سلیقه‌های مختلف، هموار سازد. برای سرمایه‌گذاری در صندوق بخشی باید ریسک صنعت مدنظر را بررسی کرد و باید دارای استراتژی مشخصی برای ورود و خروج از صندوق داشته باشید.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

در ادامه می‌خوانیم:

• صندوق تامین مالی و ساز و کار آن

• انواع صندوق تامین مالی: صندوق پروژه

• انواع صندوق تامین مالی: صندوق زمین و ساختمان

• انواع صندوق تامین مالی: صندوق جسورانه

صندوق تامین مالی (Financing Fund) نوعی از صندوق سرمایه‌گذاری مشترک است که هدفش آسان کردن فرآیند جذب یا تامین مالی پروژه‌ها است و علاوه بر تامین مالی، مزایای سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند. مهم‌ترین دلایلی که باعث پیشرفت یا توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌گردد می‌توان به مدیریت حرفه‌ای صندوق، کاهش ریسک و نقدشوندگی بالا اشاره کرد که تمامی این موارد در صندوق تامین مالی نیز وجود دارد.

صندوق تامین مالی و ساز و کار آن

اگر نگاهی دقیق‌تر به بنیان وجودی ایجاد صندوق تامین بیاندازیم درک خواهیم کرد که بسیاری از سرمایه‌گذاران خُرد برای سرمایه‌گذاری با مشکلاتی چون، عدم شناخت پروژه‌ها، نبود میل از سمت مدیران پروژه برای مذاکره با سرمایه‌گذار خُرد، عدم شناخت سرمایه‌گذاران خُرد از مدیران و سابقه آنها و …، روبرو هستند. صندوق تامین مالی با درک این مشکلات راهکار مناسبی را برای این دسته از سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است که با جمع‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذاران خُرد و کلان و با داشتن مدیریت متخصص و با تجربه روی پروژه‌های سودآور سرمایه‌گذاری می‌کنند که باعث کسب سود برای سرمایه‌گذاران و تامین مالی پروژه خواهد شد. از طرفی به‌دلیل وجود حجم مناسبی از نقدینگی در صندوق، قدرت چانه‌زنی مدیران صندوق در پروژه‌ها بالا می‌رود و می‌توانند برای دست‌یابی به سود یا بازده بیشتر با صاحبان پروژه به مذاکره بپردازند.

علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، تامین مالی هر پروژه با گرفتن تضمین‌های قانونی همراه است تا صندوق‌ها با داشتن اهرم فشار مالی، ریسک‌های غیرسیستماتیک در پروژه را کاهش دهند، هم‌چنین به محض ورود به هر پروژه، صندوق به سرمایه‌گذارن خود گزارش‌های منظمی از وضعیت پیشرفت و وضعیت مالی پروژه ارائه می‌دهد تا سرمایه‌گذار از جغرافیای پیشرفت پروژه‌ای که روی آن سرمایه‌گذاری کرده است، آگاه شود. باتوجه به موارد ذکر شده در بالا به انواع صندوق تامین مالی که شامل صندوق‌های پروژه، صندوق‌های زمین و ساختمان و صندوق‌های جسورانه است، می‌پردازیم.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

انواع صندوق تامین مالی: صندوق پروژه

صندوق تامین مالی پروژه یک صندوق با هدف ایفای نقش موثر عملی و تخصصی در روند اجرای پروژه‌ها است که این نقش را از طریق سرمایه یا حقوق صاحبان سهام در پروژه ایفا می‌کند و سرمایه‌گذاران مستقیما در منافع حاصل شده از اجرای پروژه سهیم هستند.
بسیاری از مالکان پروژه‌های بزرگ حتی با وجود اطمینان از اثربخش بودن طرح و ایده تنها به دلیل نبود منابع مالی مطمئن از اجرای ایده صرف‌نظر می‌کنند، اما پس از تصویب صندوق تامین مالی پروژه صاحبان ایده می‌توانند با طی کردن فرآیندهای مالی و اداری و ارائه طرح توجیه اقتصادی در سازمان بورس و اوراق بهادار، اقدام به کسب مجوز و تاسیس صندوق پروژه نمایند و سرمایه موردنیاز پروژه را از طریق عموم مردم تامین و در قبال این تامین مالی، واحدهای سرمایه‌گذاری پروژه را به سرمایه‌گذاران واگذار کنند.

صندوق سرمایه‌گذاری پروژه برای انجام پروژه در چهارچوب اساسنامه و رعایت مقررات موجود ابتدا باید یک شرکت سهامی خاص با نام «شرکت پروژه» تاسیس و پس از طی مراحلی می‌بایست تا شرکت از حالت سهامی خاص به سهامی عام تغییر کند و فرآیند پذیرش و معامله را در بورس یا خارج از آن را آغاز کنند. پس از اتمام پروژه به‌صورت کامل و عرضه شدن سهام شرکت، عملا فعالیت صندوق به پایان می‌رسد و تمامی دارایی‌ها و بدهی‌های صندوق به شرکت منتقل و به دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق به‌نسبت مشخصی، سهام شرکت واگذار خواهد شد. در زیر به‌صورت خلاصه فرآیند فعالیت صندوق پروژه را لیست کرده‌ایم:

1. تهیه طرح توجیه ایده یا پروژه و مشخص نمودن تمامی ارکان
2. اقدام و دریافت مجوز تاسیس صندوق پروژه
3. ثبت صندوق در شرکت ثبت اسناد شرکت‌ها
4. اقدام و دریافت مجوز فعالیت صندوق از سازمان بورس و اوراق بهادار
5. تاسیس صندوق و فروش واحدهای سرمایه‌گذاری به سرمایه‌گذاران
6. اتمام فرآیند تامین مالی، انحلال صندوق و تاسیس شرکت پروژه و آغاز اجرای پروژه از محل منابع صندوق
7. اتمام پروژه و تبدیل شرکت پروژه به یک شرکت سهامی عام
8. اتمام فرآیند تصفیه صندوق و انتقال دارایی‌ها به شرکت

در بازار سرمایه ایران برای اولین‌بار شرکت مپنا نخستین شرکتی بود که این نوع فعالیت را آغاز کرده که همچنان ادامه دارد، شرکت مپنا (مدیریت پروژه نیروگاهی ایران) با همین روش توانسته است بیش از 100 پروژه به ارزش حدودی 30 میلیارد یورو را به سرانجام برساند.

آشنایی با صندوق‌های سرمایه‌گذاری

انواع صندوق تامین مالی: صندوق زمین و ساختمان

سرمایه‌گذاری در زمین و ساختمان یکی از راهکاری بسیار قدیمی سرمایه‌گذاری در دنیاست که در ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است اما این زمینه تنها برای افرادی مناسب است که از قدرت مالی بالایی برخوردار باشند و افرادی که دارای توان مالی بالایی نیستند عملا قادر به سرمایه‌گذاری در این بخش نیستند، از طرفی سرمایه‌گذاران خرد برای سرمایه‌گذاری یا خرید ملک و زمین همیشه با ریسک‌های زیادی من‌جمله کلاه‌برداری، فیک نیوز و عدم دخالت و نظارت در روند سرمایه‌گذاری، روبرو هستند.

صندوق سرمایه‌گذاری زمین و ساختمان نوعی صندوق تامین مالی است که به‌منظور ایجاد یک بستر شفاف برای سرمایه‌گذاری افراد با سرمایه خُرد در صنعت ساختمان و ملک ایجاد شده است زیرا یکی از پرکشش‌ترین و پرالتهاب‌ترین بازارهای موجود در ایران بازار زمین و ساختمان است که سرمایه‌گذاری در آن بعنوان یک قاعده سرمایه‌گذاری درآمده است! این صندوق به استناد بند هـ ماده 1 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید، با دریافت مجوز از سازمان بورس بعنوان یک شخصیت حقوقی مستقل از ارکان خود، تاسیس می‌شود. 

صندوق‌های زمین و ساختمان با جذب سرمایه و منابع مالی لازم برای انجام پروژه‌های ساختمانی ایجاد شده که علاوه بر دریافت تسهیلات بانکی، یک گزینه بسیار جذاب را برای تامین سرمایه مورد نیاز سازندگان ساختمانی قرارداده است. مهم‌ترین هدف صندوق تامین مالی زمین و ساختمان حفظ قدرت خرید دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری این صندوق در برابر افزایش قیمت زمین و ساختمان است، که این مسئله بخاطر پیش‌بینی دقیق مدیران و مجریان و هم‌چنین وجود نظارت تخصصی براساس اساسنامه می‌باشد.

نحوه عملکرد صندوق زمین و ساختمان

از آنجایی که برای سرمایه‌گذاری در هر زمینه‌ای باید بستری از اعتماد و شفافیت موجود باشد، در این صندوق نیز برای افزایش آگاهی سرمایه‌گذاران، اطلاعات مربوط به وضعیت پیشرفت پروژه به‌صورت سه ماه یک‌بار از طریق وب‌سایت صندوق به اطلاع سرمایه‌گذاران خواهد رسید. هم‌چنین براساس قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید و ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم، تمامی درآمدهای صندوق تامین مالی زمین و ساختمان و هم‌چنین درآمدهای حاصل از صدور و ابطال، نقل و انتقال از مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.

اگر بخواهیم به‌صورت خلاصه آنچه را تاکنون در رابطه با صندوق تامین مالی زمین و ساختمان گفته شده را مجددا ذکر کنیم: صندوق‌های زمین و ساختمان با هدف جمع‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذاران، برای ساخت پروژه‌های ساختمانی و فروش آنها و سپس تقسیم عواید ناشی از این پروژه بین سرمایه‌گذاران تاسیس شده است.

بیشتر بخوانید:

• صندوق بازارگردانی چیست؟
• صندوق اهرمی چیست؟
• صندوق درآمد ثابت چیست؟
• صندوق ETF چیست؟
• صندوق شاخصی چیست؟
• صندوق در صندوق چیست؟
• صندوق مختلط چیست؟
• صندوق سهامی چیست؟

فرآیند فعالیت یک صندوق زمین و ساختمان

1. ایجاد طرح توجیه پروژه و تعیین ارکان
2. اقدام و دریافت مجوز تاسیس از سازمان بورس و اوراق بهادار
3. ثبت صندوق زمین و ساختمان نزد سازمان ثبت شرکت‌ها
4. اقدام و دریافت مجوز فعالیت از سازمان بورس و اوراق بهادار
5. تاسیس صندوق و آغاز فروش واحدهای سرمایه‌گذاری
6. عملیات ساخت پروژه و فروش واحدها
7. تقسیم سود بین سرمایه‌گذاران

انواع صندوق تامین مالی: صندوق جسورانه

صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه (Venture Capital) یک صندوق سرمایه‌گذاری برای تاسیس و راه‌اندازی استارت‌آپا یا کسب‌و‌کارهای نوپا و یا کوچک اما با توان رشد و کسب بازده در بلندمدت است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره شده در بالا که شامل صندوق پروژه و صندوق زمین و ساختمان هردو مربوط به پروژه‌های بزرگ هستند اما این صندوق تامین مالی منبع بسیار مناسبی برای تامین مالی و راه‌اندازی یک کسب‌و‌کار کوچک است که دارای منابع مالی نیست.

در اینجا ذکر این نکته ضروری است که صندوق جسورانه به‌دنبال تامین مالی پروژه‌هایی با پتانسیل بازدهی بالایی است که به‌تبع آن باید ریسک بالایی را نیز متحمل شود، به‌همین خاطر است که سرمایه‌گذاری در این نوع صندوق‌ها باید آگاهانه و از روی منطق معاملاتی باشد، زیرا درصورت عدم رعایت این موارد، سرمایه‌گذاری از حالت آگاهانه خارج شده است. 

صندوق‌های جسورانه معمولا در ازای تصاحب بخشی از سهام شرکت، حاضر به تامین مالی پروژه هستند و همین شریک شدن در سهام شرکت باعث می‌شود تا صندوق بتواند در نحوه مدیریت شرکت نیز تاثیر مثبتی داشته باشد. صندوق‌های جسورانه عموما در قالب یک هلدینگ تشکیل شده‌ و چندین شرکت دانش‌بنیان که زیرمجموعه این هولدینگ هستند را تامین مالی می‌کند.

سازوکار و هدف صندوق جسورانه

تمرکز و هدف صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه جمع‌آوری وجوه از سرمایه‌گذاران خُرد و کلان و تامین مالی شرکت‌های تازه تاسیسی که دارای پتانسیل رشد بالا دربرابر پذیرش ریسک بالا، می‌باشد. اگر کمی از مسئله کسب سود برای سرمایه‌گذاران فاصله بگیریم این صندوق یکی از صندوق‌های بسیار کارآمد در بحث ایجاد اشتغال و حمایت از ایده‌ها محسوب می‌شود زیرا بسیاری از صاحبان ایده برای یاقتن سرمایه‌گذار باید مسیرهای طولانی و عموما بی سرانجامی را بپیمایند اما وجود این صندوق باعث می‌شود تا این افراد با طی فرآیندهای مشخص و دقیق، منابع لازم مالی برای تحقق‌بخشی به ایده خود را کسب کنند.

از سمت دیگر وجود صندوق جسورانه برای سرمایه‌گذاران کلان یا درشت بازار نیز فرصت مناسبی است تا سبد سرمایه‌گذاری خود را با سرمایه‌گذاری روی ایده‌های نوین و فناوری‌های پیشرفته، بدون درگیر شدن در معظلات و چالش‌های پیش‌روی این فناوری، تنوع ببخشند.

دقت داشته باشیم که با وجود تهمیدات لازم برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها، باید به این نکته دقت کنید که هیچ تضمینی در رابطه با دریافت سود از سرمایه‌گذاری در این صندوق وجود ندارد و این مسئله ارتباطی به نوع پروژه‌های تحت حمایت مالی صندوق، ندارد زیرا ماهیت این صندوق‌ها در تمام دنیا دارای ریسک بالا و به‌تبع آن بازده بالایی هستند. ا اینترنتی اقدام کنید، حداقل میزان خرید در این نوع صندوق، 1 واحد سرمایه‌گذاری از صندوق است. اما در مورد صندوق بازارگردانی قابل معامله (ETF)، نحوه خرید و فروش آن دقیقا به‌مانند سهام است و می‌توانید از طریق سامانه رابین تریدر نماد صندوق موردنظر را جستجو و سپس معامله را انجام دهید، حداقل سرمایه برای خرید این نوع صندوق مقدار 500 هزار تومان می‌باشد.ندوق‌ها به دو نوع صدور و ابطالی و قابل معامله تقسیم می‌شود، برای خرید صندوق بازارگردانی صدور و ابطالی می‌توانید به‌صورت حضوری یا اینترنتی اقدام کنید، حداقل میزان خرید در این نوع صندوق، 1 واحد سرمایه‌گذاری از صندوق است. اما در مورد صندوق بازارگردانی قابل معامله (ETF)، نحوه خرید و فروش آن دقیقا به‌مانند سهام است و می‌توانید از طریق سامانه رابین تریدر نماد صندوق موردنظر را جستجو و سپس معامله را انجام دهید، حداقل سرمایه برای خرید این نوع صندوق مقدار 500 هزار تومان می‌باشد.

در ادامه می‌خوانیم:

• اهرم چیست و چه کاربردی دارد؟
• سازوکار صندوق اهرمی
• بازدهی صندوق اهرمی
• خرید صندوق اهرمی 
• مزایای صندوق اهرمی
• سوالات متداول

صندوق اهرمی نوعی از صندوق سرمایه‌گذاری است که از ابزار اهرم برای دستیابی به بازدهی بیشتر در سرمایه‌گذاری استفاده می‌کند. در این نوع صندوق برخلاف برخی از صندوق‌ها، همزمان از هر دو سازوکار «قابل معامله (ETF)» و «صدور و ابطال» برای سرمایه‌گذاری و یا انتقال مالکیت واحدهای صندوق استفاده می‌شود. نوع سازوکار واحدهای صندوق وابسته به سطح ریسک است، بدین‌صورت که واحدهای ETF را واحدهای پرریسک و واحدهای صدور و ابطالی را واحدهای بدون ریسک درنظر می‌گیرند. در صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی، عمده منابع سرمایه‌گذاری خود را روی سهام و حق تقدم سهام، خرج می‌کند.

اهرم چیست و چه کاربردی دارد؟

برای درک سازوکار صندوق اهرمی ابتدا باید به مفهوم اهرم بپردازیم، افرادی که در بازارهای فارکس یا ارزهای دیجیتال فعالیت دارند، کاملا با این مفهوم آشنایی دارند. در زندگی روزمره و همانطور که در دروس فیزیک دبیرستان آموخته‌ایم، اهرمی وسیله‌ای است که نیروی وارد به خود را چندبرابر می‌کند، برای مثال ما از اهرم در جابجایی وسایل سنگین استفاده می‌کنیم، براث مثال فرغون از سازوکار اهرم استفاده می‌کند.

پس از درک این مطلب که کارکرد اهرم چیست باید به این سوال پاسخ دهیم که نیروی مطرح شده در بالا، در بازار مالی چه مفهومی دارد؟ پاسخ بدین سوال ساده است، ما از تکنیک اهرم برای چندبرابر کردن بازده استفاده می‌کنیم. در صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی امکان دستیبابی به سود چندبرابری وجود دارد، اما در صورت ریزش واحدهای صندوق، به‌همان میزان ضرری چندبرابری را متحمل خواهید شد. به‌ربان ساده در صندوق اهرمی به‌دلیل استفاده از تکنیک اهرم، ریسک سرمایه‌گذاری در آن نیز افزایش می‌یابد زیرا کسب سود بیشتر همیشه با ریسک بیشتری همراه است.

سازوکار صندوق اهرمی

همانطور که در بالا اشاره شد، واحدهای این صندوق همزمان از هردو سازوکار قابل معامله و صدور و ابطالی بهره می‌برد، واحدهای صدور و ابطالی در صندوق اهرمی دارای محدوده سقف و کف سود مشخصی هستند. برای مثال فرض کنید یک صندوق اهرمی دارای سقف بازدهی 30% و کف 25% است، این یعنی درصورت ریزش بازار و بازدهی منفی صندوق، سرمایه‌گذاران واحدهای صدور و ابطالی به‌اندازه کف بازدهی یعنی 25% سود دریافت می‌کنند و در دوران رونق بازار و کسب بازده مثبت در صندوق حداکثر به اندازه سقف بازدهی یعنی 30% به آنها سود تعلق خواهد گرفت.
اما در واحدهای ETF صندوق اهرمی، برخلاف واحدهای صدور و ابطالی دارای کف و سقف بازدهی مشخصی نیستند، در این نوع واحدهای به‌دلیل استفاده از اهرم ما شاهد نوسانات بالایی خواهیم بود. نکته مهم دیگری که می‌توان در این رابطه گفت این مسئله است که واحدهای ETF به‌نوعی پشتیبان واحدهای صدور و ابطالی هستند، بدین‌صورت که:

• درصورتی که بازدها واحدهای صدور و ابطالی کمتر از کف بازدهی مشخص شده باشند، این گپ میان این دو بازده توسط واحدهای ETF یا پرریسک پوشش داده می‌شود تا صندوق بتواند کف بازدهی مشخص شده را پوشش دهد.
• درصورتی که بازدهای واحدهای صدور و ابطالی بیشتر از سقف بازدهی باشند، این مازاد بازدهی به سرمایه‌گذاران واحدهای ETF تعلق خواهد گرفت.

توجه فرمایید که حداقل زمان سرمایه‌گذاری برای کسب سود در واحدهای صدور و ابطالی (بدون ریسک) 30 روز است و درصورت عدم رعایت این حداقلی سودی به سرمایه‌گذار تعلق نخواهد گرفت.

بازدهی صندوق اهرمی

در صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی باتوجه به بازده صندوق در قبال کف و سقف، امکان وقوع 3 حالت وجود دارد:

1- در ابتدا فرض کنید که صندوق اهرمی مدنظر ما دارای کف بازدهی 25% و سقف بازدهی 30% است برای واحدهای صدور و ابطالی است. اگر بازدهی کسب شده این صندوق در یکسال اخیر 35% یعنی بیشتر از سقف بازدهی باشد، سرمایه‌گذارانی که واحدهای بدون ریسک (صدور و ابطالی) را بدون تغییر میزان سرمایه خود در یکسال خریداری کرده‌اند، در پایان سال همان سقف اعلامی یعنی 30% بازدهی را کسب خواهند کرد و مابه‌التفاوت میان بازدهی کسب شده (35%) و سقف بازدهی (30%) که 5% است به سرمایه‌گذاران واحدهای ETF (پرریسک) تعلق خواهد گرفت. سرمایه‌گذاران واحدهای ETF علاوه بر دریافت بازدهی خود واحدها، سود مازاد واحدهای صدور و ابطالی را نیز از آن خود خواهند کرد.

2- حال اگر بازدهی کسب شده صندوق در یکسال اخیر برابر با 15% یعنی کمتر از کف بازدهی اعلامی باشد، سرمایه‌گذاران واحدهای بدون ریسک (صدور و ابطالی) همان کف اعلامی یعنی 25% را دریافت می‌کنند و این کمبود بازدهی از واحدهای ETF جبران خواهد شد، در این صورت سرمایه‌گذاران واحدهای ETF (پرریسک) بازدهی کمتر از کف بازده‌ واحدهای صدور و ابطالی دریافت می‌کنند.

3- اگر بازدهی کسب شده در صندوق فی‌ما‌بین کف و سقف بازدهی اعلامی باشد، برای مثال بازدهی صندوق در یکسال اخیر برابر با 30% باشد، در این صورت همین مقدار به هر دو نوع سرمایه‌گذاران یعنی سرمایه‌گذاران واحدهای بدون ریسک و پر ریسک پرداخت خواهد شد.

خرید صندوق اهرمی 

برای خرید واحدهای ETF یا پرریسک صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی می‌توانید از سامانه معاملاتی رابین تریدر نماد صندوق موردنظر را جستجو و نسبت به خرید آن اقدام کنید. برای خرید واحدهای این صندوق اگر عضو این سامانه نیستید و یا کد بورسی ندارید، می‌توانید از طریق لینک زیر نسبت به دریافت کد بورسی و مشخصات ورود به رابین تریدر اقدام کنید.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

اما برای معامله واحدهای بدون ریسک (صدور و ابطالی) سرمایه‌گذار باید فرآیند صدور و ابطال واحدهای صندوق را باتوجه به نحوه خرید (حضوری یا اینترنتی) طی کند، این مورد در سایت هر صندوق به شفافی توضیح داده شده است.

بیشتر بخوانید:

• صندوق مختلط چیست؟
• صندوق قابل معامله (ETF) چیست؟
• صندوق سهامی چیست؟
• صندوق درآمد ثابت چیست؟
• بهترین صندوق سرمایه‌گذاری کدام است؟

مزایای صندوق اهرمی

بازدهی بیشتر

باتوجه به استفاده از اهرم در این صندوق، درصورتی که واحدهای ETF صندوق اهرمی خریداری شود، امکان کسب بازدهی چندبرابر وجود دارد، فراموش نکنید که درصورت ریزش بازار و کسب بازدهی منفی توسط صندوق، زیان شما نیز چندین برابر خواهد شد.

گزینه مناسب همه افراد

سرمایه‌گذاری در صندوق اهرمی مناسب تمامی افراد با سطوح ریسک‌پذیری مختلف است، افرادی که علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری بدون ریسک هستند می‌توانند واحدهای صدور و ابطالی این صندوق را خریداری کنند و افرادی که که سطح ریسک‌پذیری آنها بالا است می‌توانند روی واحدهای ETF این صندوق سرمایه‌گذاری کنند.

• دقت داشته باشید که در صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی، تعداد واحدهای بدون ریسک ( صدور و ابطالی) 2 برابر تعداد واحدهای ETF است.
• صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی دارای بازارگردان نیست، پس تغییر قیمت واحدهای این صندوق تماما به عرضه و تقاضای خود سرمایه‌گذاران بستگی دارد.

سوالات متداول

صندوق اهرمی چیست؟

صندوق اهرمی نوعی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که از ساز و کار اهرم برای دستیابی به بازدهی مضاعف استفاده می‌کند.

واحدهای صندوق اهرمی چه هستند؟

در صندوق اهرمی همزمان از هر دو نوع واحدهای سرمایه‌گذاری یعنی واحدهای صدور و ابطالی (بدون ریسک) و واحدهای قابل معامله ETF (پرریسک) بهره می‌برد.

ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق اهرمی چقدر است؟

باتوجه به استفاده هم‌زمان از هر دو نوع واحدهای بدون ریسک و پرریسک و وجود کف و سقف بازدهی برای واحدهای بدون ریسک، سرمایه‌گذاری در این صندوق می‌تواند بدون ریسک با دریافت کف بازدهی همراه باشد.

دریافت مشاوره برای خرید صندوق

در ادامه می‌خوانیم:

• صندوق در صندوق 

• حدنصاب ترکیب دارایی

• سوالات متداول 

صندوق در صندوق (Fund of Funds) یا صندوق سرمایه‌گذاری فراصندوق یک روش سرمایه‌گذاری با تنوع‌‎بخشی بسیار زیاد در سبد سرمایه‌گذاری است، سرمایه‌گذاران می‌توانند با خرید متنوع صندوق‌ها، ریسک خود را کنترل کنند. در این روش سرمایه‌گذاری شما بجای خرید یک صندوق اعم از صندوق اهرمی، صندوق سهامی یا صندوق درآمد ثابت، صندوقی را می‌خرید که روی سایر صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند و بجای خرید یک صندوق شما مجموعه‌ای از صندوق‌ها را خریداری کرده‌اید.

سرمایه‌گذاری با روش صندوق در صندوق باعث ایجاد یک روش سرمایه‌گذاری با پروتفوی متنوع از صندوق‌ها با استراتژی‌های مختلف و مدیریت حرفه‌ای می‌شود، بسیاری از سرمایه‌گذاران علاقه‌مند هستند تا با سرمایه‌گذاری روی صندوق‌های مختلف بازدهی خود و ریسک کسب بازده منفی را به‌شدت کاهش دهند، علاوه بر موارد بالا سرمایه‌گذاری روی صندوق سرمایه‌گذاری صندوق در صندوق باعث می‌شود تا از تجربه و تخصص چندین تیم در شرایط مختلف بازار بهره‌مند شوید.

بهترین صندوق سرمایه‌گذاری

صندوق در صندوق 

صندوق در صندوق یا صندوقِ صندوق که یک روش سرمایه‌گذاری نسبتا جدید در بازار سرمایه ایران است با ارائه ساختار در سال 1397 توسط سازمان بورس و اوراق بهادار به بازار ابلاغ شد. ساختار این نوع صندوق‌ها می‌تواند از هر دو نوع صدور و ابطالی یا قابل معامله در بورس (ETF) باشد. قابل ذکر است که حداقل سرمایه لازم برای ایجاد این صندوق 500 میلیارد ریال تعیین گردیده است. برحسب قوانین مدیر صندوق باید 85% سرمایه جذب شده را در سایر صندوق‌ها، سرمایه‌گذاری کند. براساس آمار مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران تاکنون تعداد صندوق‌های سرمایه‌گذاری صندوق در صندوق 4 عدد می‌باشد که 2 عدد از آنها صدور و ابطالی و 2 عد به‌صورت قابل معامله هستند. مجموع سرمایه جذب شده توسط این صندوق‌ها تا کنون حدود 7/880 میلیارد ریال می‌باشد. 

حدنصاب ترکیب دارایی

براساس آخرین ابلاغیه سازمان بورس اوراق بهادار در تاریخ 1401/11/08 حدنصاب ترکیب دارایی صندوق سرمایه‌گذاری صندوق در صندوق برای هر دونوع صدور و ابطالی و قابل معامله به‌شرح زیر است.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

سوالات متداول 

مفهوم صندوق در صندوق چیست؟

صندوق سرمایه‌گذاری صندوق در صندوق همانطور که از نامش مشخص است نوعی روش سرمایه‌گذاری است که روی سایر صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند. 

حداقل سرمایه موردنیاز برای ایجاد صندوق در صندوق؟

براساس قانون مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار حداقل سرمایه برای ایجاد این صندوق سرمایه‌گذاری 500 میلیارد ریال است و براساس امیدنامه باید حداقل 85% وجوه را روی سایر صندوق‌ها، سرمایه‌گذاری کند.

سازوکار صندوق در صندوق چگونه است؟

این نوع صندوق سرمایه‌گذاری می‌تواند از هر دو نوع صدور و ابطالی و قابل معامله در بورس (ETF) باشد.نوع صندوق مقدار 500 هزار تومان می‌باشد.

• پیش از انتخاب صندوق به چه نکاتی باید توجه کرد؟
• ویژگی‌های بهترین صندوق سرمایه گذاری
• بازده صندوق (عملکرد تاریخی صندوق)
• دارایی تحت مدیریت صندوق
• ضریب آلفا صندوق
• ضریب بتا صندوق
• سوالات متداول

بهترین صندوق سرمایه گذاری در بازار مالی وابسته به انواع مختلفی از متغیرهایی چون میزان ریسک‌پذیری فرد، نوع صندوق سرمایه‌گذاری (صندوق سهامی، صندوق قابل معامله) و سایر متغیرها می‌باشد. ما در این نوشتار قصد داریم تا به پرسش‌هایی چون بهترین صندوق صندوق سرمایه گذاری باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد و یا چطور باید در میان تعداد زیادی از صندوق‌ها، بهترین صندوق سرمایه گذاری را انتخاب کرد، پاسخ دهیم.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

از آنجایی که بازارهای مالی همیشه با ریسک همراه است و بسیاری از افراد دانش یا زمان کافی برای ورود مستقیم به این بازار را ندارند، صندوق‌های سرمایه گذاری بهترین انتخاب برای این نوع افراد است، از طرفی در شرایط کنونی اقتصاد کشور، حفظ ارزش دارایی برای افراد مهم‌ترین الویت مالی است، به‌همین منظور سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها یکی از انواع راه‌هایی‌ست که می‌توان ارزش پول را با توجه به تورم ثابت نگه داشت. از آنجایی که صندوق‌ها انواع مختلفی دارند و هرکدام از این صندوق‌ها باتوجه به اینکه چه نوع دارایی را مدیریت می‌کنند، ریسک مختلفی را با خود همراه می‌کنند، پس هر فردی برای انتخاب صندوق براساس شاخص‌های ریسک‌پذیری و زمان سرمایه‌گذاری باید دست به یک انتخاب بهینه بزند.

پیش از انتخاب صندوق به چه نکاتی باید توجه کرد؟

باتوجه به آنچه در پاراگراف‌های بالا گفته شد، مهم‌ترین مورد برای انتخاب یک صندوق سرمایه‌گذاری، میزان ریسکی است که سرمایه‌گذار می‌تواند برای سرمایه‌اش درنظر بگیرد، ریسک بالاتر سود بالاتری را نیز به‌همراه دارد. در بازار سرمایه ایران صندوق‌ها شامل اهرمی، شاخصی، بخشی، کالایی، سهامی، مختلط، تضمین اصل سرمایه و درآمد ثابت است که به‌ترتیب از بیشترین ریسک به کمترین ریسک مرتب شده‌اند، برای مثال صندوق سرمایه گذاتری اهرمی بیشترین ریسک و صندوق سرمایه گذاری درآمد ثابت کمترین ریسک را دار است.

علاوه بر میزان ریسک، بسیاری از افراد به مواردی چون، تیم مدیریتی صندوق، بانک‌های همکار با صندوق و نوع پورتفوی تحت سرمایه‌گذاری برای انتخاب صندوق دقت می‌کنند.

ویژگی‌های بهترین صندوق سرمایه گذاری

• بازده صندوق یا کارنامه عملکرد تاریخی صندوق
• دارایی تحت مدیریت
• ضریب آلفا
• ضریب بتا

در ادامه به موارد گفته شده در بالا به تفضیل صحبت خواهیم کرد.

بازده صندوق (عملکرد تاریخی صندوق)

بازده، راندمان یا عملکرد صندوق، مهم‌ترین عامل افراد در انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری از میان تعداد زیادی صندوق است، بررسی بازده یک صندوق در ادوار گذشته باعث می‌شود تا صندوق را در شرایط مختلف بازار محک بزنید و متوجه شوید تا این صندوق در فراز و نشیب بازار چه بازده‌ای داشته است. البته لازم به ذکر است که نباید بازده صندوق‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه کرد! برای مثال بازده یک صندوق ETF درآمد ثابت را نمی‌توان با بازده یک صندوق شاخصی مقایسه کرد و از مقایسه این دو به یک نتیجه رسید!  

دارایی تحت مدیریت صندوق

دیگر معیار مهم برای بررسی بهترین صندوق سرمایه گذاری، میزان دارایی تحت مدیریت یا Asset Under Management است که هرچه میزان دارایی یک صندوق بیشتر باشد نشان از اعتماد بالای سرمایه‌گذاران به این صندوق می‌باشد، ناگفته نماند میزان بالای AUM نیاز به یک تیم مدیریت بسیار قوی و باتجربه است زیرا مدیریت کردن صندوق‌هایی با دارایی‌های تحت مدیریت چند ده هزار میلیارد تومانی، امری حساس است و درصورت کوچکترین اشتباه تبعات سیاسی و اجتماعی خطرناکی را در پی دارد.

آموزش دریافت کد بورسی

ضریب آلفا صندوق

ضریب آلفا یا ضریب فعال یکی دیگر از معیارهای بررسی صندوق است که برطبق تعریف ضریب آلفا نشان‌دهنده مازاد بازده یک صندوق نسبت به شاخص معیار ( هر شاخصی که به‌عنوان شاخص معیار درنظر گرفته شود، برای مثال شاخص بازار)، میزان این ضریب می‌تواند عددی مثبت، صفر یا منفی باشد. ضریب آلفای مثبت به‌معنای عملکرد بهتر نسبت به شاخص معیار موردنظر و آلفای منفی به‌معنای عملکرد منفی نسبت به شاخص معیار و آلفای صفر یعنی بازدهی صندوق متناسب با ریسک آن بوده است. باتوجه به موارد گفته شده پس میزان آلفا هرچقدر بیشتر باشد، نشان‌دهنده عملکرد بهتر صندوق است. برای مثال زمانی که ضریب آلفای یک صندوق +15 باشد، این صندوق 15% نسبت به شاخص معیار عملکرد بهتری داشته است.

برای محاسبه ضریب آلفا می‌توان از فرمول زیر استفاده کرد:

در این رابطه میزان Rm برابر با بازدهی شاخص کل، Rp بازدهی صندوق از آغاز فعالیت، Rf معادل نرخ بازده بدون ریسک صندوق و Bp برابر با ضریب بتای صندوق است.

ضریب بتا صندوق

ضریب بتا معیاری برای سنجش تغییرات ارزش دارایی‌ها نسبت به نوسانات بازار است، به دیگر بیان، این ضریب نشان می‌دهد که دارایی موردنظر شما نسبت به بازار چقدر نوسان دارد و با سرمایه‌گذاری در آن چه حدی از ریسک را متحمل خواهید شد. برای محاسبه ضریب بتا باید از فرمول زیر استفاده کنیم:

در رابطه فوق rm برابر با لیست بازده روزانه شاخص کل برای دوره مربوطه، ri برابر با لیست بازدهی روزانه صندوق برای دوره مربوطه و n تعداد روزهای دوره است.

• اگر ضریب بتا بیشتر از 1 باشد، نوسانات بازدهی آن بیشتر از نوسانات بازار خواهد بود و برعکس از ضریب بتا کمتر از 1 باشد نشان‌دهنده این است که صندوق نوساناتی کمتر از نوسانات بازار تجربه خواهد کرد.
• اگر ضریب بتا برابر با 1 باشد، پیش‌بینی می‌شو که درصد افزایش و کاهش قیمت واحدهای صندوق دقیقا به اندازه درصد افزایش یا کاهش شاخص کل است.

برای مثال اگر ضریب بتای یک صندوق برابر با 1/71 باشد، بدان معنی است که افزایش و کاهش قیمت آن 1/71 برابر شاخص کل خواهد بود. یعنی اگر بازار رشدی 10 درصدی را تجربه کند، ارزش واحدهای این صندوق رشدی برابر برابر با 17/1 درصد را تجربه خواهد کرد، همینطور در صورت ریزش بازار اگر با ریزشی 10 درصدی مواجه شویم، ارزش واحدهای این صندوق ریزشی 17/1 درصدی خواهند داشت. اما اگر ضریب بتای یک صندوق 0/7 باشد، این بدان معناست که اگر در بازار رشدی 10 درصدی داشته باشیم، رشد قیمت‌ واحدهای صندوق برابر با 7 درصد و اگر بازار ریزشی 10 درصدی تجربه کند، واحدهای این صندوق افتی 7 درصدی را تجربه خواهند کرد.

اگر ضریب بتای یک صندوق برابر با صفر باشد، نشان‌دهنده این است که ارزش واحدهای این صندوق با نوسانات بازار تغییر نمی‌کنند و نمی‌توان هیچ رابطه‌ای میان نوسان بازار و ارزش واحدهای این صندوق پیدا کرد.

قابل توجه است که برای بررسی ویژگی‌های بهترین صندوق سرمایه گذاری که در بالا اشاره شد می‌توان از وب‌سایت مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران به آدرس (https://fund.fipiran.ir) استفاده کرد. شما با ورود به این صفحه می‌توانید از طریق فیلتر، نوع صندوق موردنظر و سایر ویژگی‌های موجود را فیلتر کنید.

با کلیک روی هرکدام از صندوق‌های موردنظر می‌توان به جزئیات آنها دست پیدا کرد، همچنین در همین صفحه شما می‌توانید به مقایسه صندوق‌ها به‌منظور دستیابی به لیستی از بهترین صندوق سرمایه گذاری رسید، ارزش دارایی تحت مدیریت، بازده صندوق، ضرایب آلفا و بتا در همین صفحه قابل مشاهده و مقایسه است.

سوالات متداول

عوامل دخیل در انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری چیست؟

بازده صندوق، ضریب آلفا، ضریب بتا و دارایی تحت مدیریت صندوق

ضریب آلفا چیست؟

ضریب آلفا یا ضریب فعال نشان‌دهنده میزان بازدهی مازاد یک صندوق نسبت به شاخص معیار (شاخص بازار) را نشان می‌دهد.

ضریب بتا چیست؟

ضریب بتا در صندوق میزان تغییر ارزش دارایی یک صندوق را نسبت به بازار نشان می‌دهد، به‌بیانی دیگر با داشتن ضریب بتا می‌توان میزان ریسک صندوق را محاسبه کرد. این ضریب یکی از ضرایب بسیار مهم در انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری است.

دریافت مشاوره برای خرید صندوق

در ادامه می‌خوانیم:

• بازدهی صندوق شاخصی چقدر است؟

• ترکیب دارایی‌های صندوق شاخص چگونه است؟

• صندوق شاخصی مناسب چه افرادی است؟

• مزایای صندوق شاخص چیست؟

صندوق شاخصی (Index Fund) نوعی از صندوق سرمایه‌گذاری است که هدف از تاسیس آن منطبق نمودن سبد یا پرتفوی صندوق با یکی از شاخص‌ها بازار مانند شاخص کل یا شاخص‌های دیگر بازار است. برای مثال در صندوقی که هدفش شاخص کل بازار باشد، پروتفوی خود را به خرید سهام شرکت‌های شاخص‌ساز اختصاص می‌دهد و سعی می‌کند بیشترین وابستگی را با شاخص مدنظر داشته باشند.

اولین تئوری در رابطه با ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری مبتنی بر شاخص در سال 1960 توسط دو دانشجوی دانشگاه شیکاگو پیشنهاد شد و چندسال بعد آقای جان سی باگل (John C. Bogle) در سال 1975 با تاسیس گروه ونگارد (Vanguard) که هم‌اکنون یکی از بزرگترین شرکت‌های سرمایه‌گذاری در جهان است اولین صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی با هدف انطباق با شاخص اس‌اند‌پی 500 (S&P500) تاسیس کرد.

از مهم‌ترین شاخص‌هایی که صندوق‌ها امکان ایجاد همبستگی با آنها را دارد می‌توان به شاخص کل، شاخص هم‌وزن و شاخص 30 شرکت بزرگ اشاره کرد. نکته بسیار مهم در مورد خرید و فروش سهام در این صندوق این است که این صندوق‌ها زمانی که سرمایه‌ای به صندوق اضافه یا کم می‌شود، اقدام به خرید یا فروش سهام می‌کنند.

بهترین صندوق سرمایه‌گذاری

بازدهی صندوق شاخصی چقدر است؟

همانطور که پیش‌تر بیان شد هدف این صندوق ایجاد انطباق با یکی از شاخص‌ها بازار است پس بازدهی صندوق متناسب با شاخصی است که صندوق براساس آن طراحی و تاسیس شده است. لازم به ذکر است که تمام تلاش تیم مدیریت این صندوق‌ها بر این است که بازدهی متناسب با شاخص موردنظر را کسب کنند. در تصویر زیر بازدهی تعدادی از شاخص‌های مهم بازار را در 5 سال منتهی به مهر 1402 را مشاهده می‌کنید.

ترکیب دارایی‌های صندوق شاخص چگونه است؟

در صندوق شاخصی از آن جهت که باید اکثر پروتفوی را برمبنای ایجاد همبستگی با شاخص موردنظر ایجاد کرد، شباهت بسیار زیادی با صندوق سهامی دارد با این تفاوت که در صندوق سهامی اجباری در خرید سهام شرکت‌های شاخص‌ساز نیست اما در صندوق شاخص این اجبار درحقیقت فلسفه وجوی این صندوق است. ناگفته نماد که در صندوق سرمایه‌گذار شاخص برحسب تصمیم مدیران صندوق می‌توانند مقداری از سرمایه جمع‌آوری شده را روی سایر زمینه‌ها مانند اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کنند. برای مثال در تصویر زیر ترکیب دارایی یکی از صندوق‌های شاخصی بازار را مشاهده می‌کنید که حدود 6% از دارایی خود را روی سایر دارایی‌هایی که با سهام شرکت‌های شاخص‌ساز مرتبط نمی‌باشد سرمایه‌گذاری کرده است.

صندوق شاخصی مناسب چه افرادی است؟

باتوجه به نکات ذکر شده در بالا صندوق شاخصی ریسک سرمایه‌گذاری بسیار کمتری نسبت به صندوق سهامی دارد و تمرکز خود را روی سهام شرکت‌های موثر در شاخص موردنظر ‌گذارد. درست است که این صندوق مورد علاقه طیف وسیعی از سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه است اما این صندوق برای افرادی که قصد ورودی بسیار مطمئن به بازار سرمایه را دارند بهترین گزینه است.

مزایای صندوق شاخص چیست؟

باتوجه به اینکه هدف این صندوق از قبل مشخص شده است که ایجاد بیشترین همبستگی با شاخص موردنظر است، پس اگر کمی دقیق‌تر به همین جمله بیاندیشیم متوجه می‌شویم که هدف مدیران این صندوق کسب بازده یا سود نیست. بنابرین در این صندوق ما با کمترین هزینه در مدیریت صندوق روبرو هستیم و عملا مدیریت این صندوق‌ها نقش فعالی ندارند و همین عامل باعث می‌شود تا ریسک مدیریت صندوق حذف شود.

براساس اطلاعات درج شده در پایگاه مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران تا پایان مهر 1402 تعداد 6 عدد صندوق شاخصی با مجموع دارایی در حدود 35 هزار میلیارد تومان درحال فعالیت هستند که 5 عدد از این صندوق‌ها از نوع قابل معامله در بورس (ETF) هستند.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

سوالات متداول

صندوق شاخصی چیست؟

هدف از ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی ایجاد انطباق پرتفوی صندوق با یکی از شاخص‌های بازار است و اکثر منابع خود را براساس الگوی شاخص موردنظر سرمایه‌گذاری می‌کند.

ریسک صندوق شاخصی چقدر است؟

ریسک سرمایه‌گذاری روی صندوق شاخصی دقیقا برابر با ریسک سرمایه‌گذاری روی شاخصی است که صندوق براساس آن شکل گرفته است.

صندوق‌های شاخصی دارای چه مزایا و معایبی هستند؟

مزایا:

• حذف شدن ریسک مدیریت صندوق
• کاهش هزینه سبدگردانی و هزینه مدیریت صندوق 

معایب:

نداشتن قابلیت انعطاف در شرایط مختلف بازار به‌دلیل همبسته بودن به شاخص

در ادامه می‌خوانیم:

• صندوق سرمایه گذاری ، سرمایه‌گذاری بدون صرف زمان و دانش 

• روش‌های سرمایه‌گذاری در بورس کدام است؟

• سرمایه گذاری در صندوق چه مزایایی دارد؟

• ارکان صندوق سرمایه گذاری

• آیا سرمایه‌گذاری در صندوق با سود تضمین شده همراه است؟

• بهترین صندوق سرمایه گذاری کدام است؟

• چطور می‌توانم صندوق‌ها را با یکدیگر مقایسه کنم؟

• ارزش خالص دارایی (NAV) چیست؟

صندوق سرمایه گذاری ، سرمایه‌گذاری بدون صرف زمان و دانش 

بازارهای مالی باتوجه به گستردگی، یکی از مهم‌ترین روش‌های سرمایه‌گذاری است، در سالیان نه‌چندان دور زمانی که صحبت از صندوق سرمایه گذاری به میان می‌آمد، تصور بر این بود که این صندوق‌ها دارای زمینه‌های محدود سرمایه‌گذاری هستند اما امروزه با توجه به انواع مختلفی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری، افراد می‌توانند در طیف وسیعی چون فلزات، طلا، سهام، زعفران و غیره سرمایه‌گذاری و کسب سود کنند.

صندوق سرمایه گذاری با جمع‌آوری وجوه از سرمایه‌گذاران خرد و کلان، این وجوه را در زمینه‌های مختلف ( بسته به نوع صندوق) که تحت نظارت سازمان‌های نظارتی چون سازمان بورس اوراق بهادار و فرابورس هستند، سرمایه‌گذاری کنند. از آنجایی که افراد برای کسب سود و یا حفظ ارزش دارایی‌های خود به سراغ صندوق می‌روند پس باید در صندوق تیمی متخصص از افراد در مدیریت آن دخیل باشند.

بسیاری از افراد تا صحبت از سرمایه‌گذاری در بورس می‌شود به‌دلیل نداشتن دانش تخصصی و تجربه یا زمان کافی، از سرمایه‌گذاری در این بازار صرف‌نظر می‌کنند یا برای ورود به این بازار باید ماه‌ها آموزش تخصصی ببینند و با کسب تجربه در سالیان مختلف به فردی متخصص در این زمینه تبدیل شوند، اما برای سرمایه‌گذاری همیشه نیازی به روش‌های مختلف تحلیلی چون تحلیل تکنیکال، بنیادی و امثالهم نیست، صندوق سرمایه گذاری یکی از بهترین روش‌هاییست که افراد می‌توانند بدون صرف زمان و دانش، در آن سرمایه گذاری کنند.

روش‌های سرمایه‌گذاری در بورس کدام است؟

به‌طور کلی می‌توانیم تمام روش‌های سرمایه‌گذاری در بورس را دو دسته سرمایه گذاری مستقیم و غیرمستقیم بدانیم. در سرمایه گذاری مستقیم فرد سرمایه گذار خود با استفاده از دانش خود شامل تحلیل‌های بنیادی، تکنیکال، تابلوخوانی یا سایر روش‌ها اقدام به معامله انواع اوراق بهادار می‌کند، اما در روش سرمایه گذاری غیر مستقم افراد از طریق خرید صندوق سرمایه گذاری یا سبدگردانی مدیریت سرمایه خود را به دست تیم‌های متخصص واگذار می‌کنند تا در شرایط مختلف بازار با کسب رویکردهای مناسب، کسب سود کنند.

سرمایه گذاری در صندوق چه مزایایی دارد؟

موارد زیر مهم‌ترین مزایای سرمایه گذاری در صندوق است:

سرمایه گذاری آسان

برای سرمایه گذاری در صندوق نیازی به هیچ دانش تخصصی یا صرف زمان در بازار سرمایه نیست و افراد می‌توانند واحدهای صندوق موردنظر را از طریق سامانه معاملاتیخود معامله نمایند.

دریافت کد بورسی برای خرید صندوق

سرمایه گذاری با مبالغ دلخواه

سرمایه گذاری با پول کم؟ بله! سرمایه گذاری در صندوق‌ها گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری با پول کم در بازار است، برای مثال در برخی صندوق‌ها می‌توان با 1000 تومان نیز واحد صندوق را خریداری کرد. براساس تجربه سرمایه گذاری در صندوق یکی از الویت‌های اصلی در سرمایه گذاری با پول کم است.

نقدشوندگی بالا

یکی از معضلات سرمایه‌رگذاری در سهام، نقدشوندگی پایین برخی اوراق در زمان نزول بازار است که گاها تا ماه‌ها افراد در صف فروش سهام خود قرار می‌گیرند، اما صندوق‌های سرمایه گذاری از نقدشوندگی بالایی برخوردار هستند و افراد می‌توانند واحدهای صندوق خود را به‌آسانی معامله و آنها را به وجه نقد تبدیل کنند.

مدیریت حرفه‌ای

از آنجایی که مدیریت وجوه صندوق امر ساده‌ای نیست، برطبق قوانین افرادی که در مدیریت صندوق قرار دارند همگی باید دارای حسن تجربه و تخصص کافی برای این امر باشند. به‌همین منظور سپردن سرمایه به یک تیم متخصص که تحت قوانین نظارتی عمل می‌کنند، باعث ایجاد آرامش خاطر در سرمایه‌گذار می‌شود.

ارکان صندوق سرمایه گذاری

صندوق‌های سرمایه گذاری برطبق قانون از ارکان مشخص تشکیل و توسط آنها اداره می‌شود، ارکان اصلی یک صندوق سرمایه گذاری شامل موارد زیر است:

• مدیر صندوق
• حسابرس صندوق
• متولی صندوق
• مدیر ثبت صندوق

آیا سرمایه‌گذاری در صندوق با سود تضمین شده همراه است؟

سرمایه گذاری در بازار مالی همیشه براساس مدل‌های پیش‌بینی است که به مسائل تکنیکالی، اقتصاد کلان، وضعیت اجتماعی و این موارد وابسته می‌باشد و این مدل‌ها در ذات خود دارای ریسک‌های مختلفی نیز هستند، برهمین اساس سرمایه گذاری در بورس همیشه با ریسک همراه بوده و هیچ فردی نمی‌تواند برای سرمایه‌گذاری در بورس، تضمین قطعی ارائه دهد. اما درصورت انتخاب مسیر درست که بر مبنای تجربه و دانش باشد، می‌تواند تجربه موفقی از سرمایه گذاری در بازارهای مالی را تجربه کرد. در صندوق‌های سرمایه‌گذاری انواع مختلفی از صندوق براساس ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار، وجود دارد.

بهترین صندوق سرمایه گذاری کدام است؟

صندوق‌های سرمایه گذاری مختلفی براساس میزان ریسک، ترکیب دارایی‌ها، حیطه فعالیت و بازده وجود دارد، در ابتدا صندوق‌های سرمایه گذاری به دو نوع:

1. صندوق قابل معامله (ETF)
2. صندوق صدور و ابطالی

تقسیم‌بندی می‌شود که هرکدام از این دو نوع خود انواع مختلفی چون: مختلط، سهامی، بخشی، درآمد ثابت، اهرمی و … تقسیم‌بندی می‌شوند.

بیشتر بخوانید:

بهترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری

برای سرمایه‌گذاری در انواع مختلف صندوق‌ها ما در ادامه به شرح مختصری از این صندوق‌ها بسنده خواهیم کرد.

صندوق‌های سهامی

صندوق سرمایه گذاری سهامی عمده دارایی خود را روی سهام سرمایه‌گذاری می‌کند که همین عامل باعث می‌شود تا این نوع صندوق دارای ریسک بالایی باشند.

صندوق‌های درآمد ثابت

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت عمده منابع مالی خود را روی اوراق بهادار با ریسک پایین مانند اوراق خزانه، اوراق مشارکت، اوراق اجاره و یا سپرده‌های بانکی سرمایه‌گذاری می‌کند، این صندوق‌ها همیشه میزان نسبتا ثابتی از سود را برای سرمایه‌گذاران خود‌ به‌همراه دارد.

صندوق‌های مختلط

در صندوق سرمایه گذاری مختلط ما با ترکیبی حدودا برابر از سرمایه‌گذاری در اوراق با درآمد ثابت و سهام مواجه هستیم، به‌همین خاطر زیسک سرمایه‌گذاری و بازدهی این صندوق، مابین صندوق سهامی و صندوق درآمد ثابت قرار می‌گیرد.

صندوق‌های بخشی

صندوق سرمایه گذاری بخشی تمرکز خود را روی یک صنعت خاص یا بخش مشخصی در اقتصاد می‌گذارد، عمده صنایعی که این نوع از صندوق‌ها روی آن سرمایه‌گذاری می‌کنند شامل فلزات اساسی، صنایع غذایی، املاک و مستغلات، صنایع پتروشیمی و … است. در حقیقت سرمایه‌گذاری روی یک صنعت خاص برای کسب بازدهی بالاتر از کل بازار است.

صندوق‌های شاخصی

صندوق سرمایه گذاری شاخصی با هدف ایجاد همبستگی با یک شاخص ایجاد شده است، به‌صورت کلی این صندوق‌ها در تلاش هستند تا ترکیب دارایی مشابه با شاخص موردنظر تشکیل دهند به‌همین دلیل با توجه به وابستگی به شاخص، رفتاری نسبتا شبیه با شاخص مدنظر در صعود و نزول بازار دارند.

صندوق‌های اهرمی

صندوق سرمایه گذاری اهرمی عمده دارایی خود را روی سهام و حق تقدم سهام سرمایه‌گذاری می‌کند و برای کسب بازدهی مضاعف از تکنیک اهرم مالی استفاده می‌کند. در این نوع صندوق برای سرمایه‌گذاری و انتقال مالکیت از هردو نوع قابل معامله و صدور و ابطالی استفاده می‌کند.

صندوق‌های تضمین اصل سرمایه

یکی از انواع جدید صندوق‌های سرمایه گذاری، صندوق سرمایه گذاری تضمین اصل سرمایه است که علاوه بر ایجاد بستری مناسب برای کسب بازدهی مناسب، اصل سرمایه، سرمایه‌گذاران را نیز تضمین می‌کند. صندوق‌های تضمین اصل سرمایه به دو نوع: صندوق تضمین با مکانیزم اهرمی و صندوق تضمین با رکن ضامن، تقسیم می‌شوند.
در صندوق تضمین اهرمی ابتدا واحدهای قابل معامله یا ETF پذیره‌نویسی می‌شوند و مجوز فعالیت صندوق ETF اخذ می‌گردد، سپس به پشتوانه سرمایه‌گذاری در واحدهای قابل معامله، مجوز لازم برای فروش واحدهای صدور و ابطالی نیز اخذ می‌گردد، اما در صندوق تضمین با رکن ضامن ابتدا واحدهای صدور و ابطالی پذیره‌نویسی می‌شوند و صندوق تاسیس می‌گردد، لازم به ذکر است در صندوق تضمین با رکن ضامن، سرمایه اولیه سرمایه‌گذاران توسط یک شرکت سبدگردان تضمین می‌شود.

صندوق‌های بازارگردانی

صندوق سرمایه‌گذاری بازارگردانی با وظیفه خرید و فروش اوراق بهادار با تعهد بازارگردانی اوراق مطابق با امیدنامه تاسیس می‌گردد. در حقیقت هدف بازارگردان‌ها متعادل نگه‌داشتن قیمت سهم و جلوگیری از نفوذ هیجانات بازار و ایجاد صف‌های طولانی خرید و فروش است تا در نهایت قیمت سهم را به قیمت ذاتی آن نزدیک کند.

صندوق در صندوق

صندوق سرمایه‌گذاری صندوق در صندوق که از نام آن مشخص است، بجای خریداری اوراق بهادار، سرمایه خود را به ترکیب مختلفی از انواع صندوق‌هایی مانند سهامی، درآمد ثابت و ETF اختصاص می‌دهد. به دیگر زبان شما با خرید واحد این صندوق در حقیقت روی انواع مختلفی از صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنید.

صندوق تامین مالی

صندوق تامین مالی (Financing Fund) نوعی از صندوق سرمایه‌گذاری  مشترک است که هدفش آسان کردن فرآیند جذب یا تامین مالی پروژه‌ها است و  علاوه بر تامین مالی، مزایای سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک  را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند. مهم‌ترین دلایلی که باعث پیشرفت یا  توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌گردد می‌توان به مدیریت حرفه‌ای صندوق،  کاهش ریسک و نقدشوندگی بالا اشاره کرد که تمامی این موارد در صندوق تامین  مالی نیز وجود دارد. انواع صندوق تامین مالی شامل: صندوق پروژه، صندوق زمین و ساختمان و صندوق جسورانه هستند.

صندوق طلا

صندوق سرمایه گذاری مبتنی بر سکه طلا عمده دارایی خود را روی اوراق بهادار مبتنی بر سکه طلا سرمایه‌گذاری می‌کند. از آنجایی که ریسک سرمایه‌گذاری در بازار طلا نسبتا بالاست، سرمایه‌گذاری در این صندوق نیز با ریسک بالایی همراه است.

صندوق نیکوکارانه

صندوق سرمایه گذاری نیکوکارانه که با هدف ضمن حفظ اصل سرمایه افراد در زمینه‌های مولدی که باعث کمک به جامعه می‌شود، سرمایه‌گذاری می‌کند. عموما درآمد این صندوق‌ها به‌صورت بسیار برنامه‌ریزی شده صرف مناطق محروم و نیازمندان می‌شود.

چطور می‌توانم صندوق‌ها را با یکدیگر مقایسه کنم؟

تا بدینجای کار متوجه شدیم که صندوق‌های سرمایه گذاری تعداد زیادی هستند اما سوال اساسی اینجاست که چگونه می‌توان صندوق‌ها را با یکدیگر مقایسه کرد تا به درست‌ترین انتخاب برای سرمایه گذاری رسید؟
در مقاله بهترین صندوق‌های سرمایه گذاری ما به این سوال به‌صورت کامل پاسخ دادیم اما در اینجا نیز به‌صورت خلاصه به این سوال پاسخ می‌دهیم. مهمترین فاکتورها برای مقایسه صندوق‌ها، بازدهی صندوق، ضرایب آلفا و بتا، ارزش خالص دارایی (NAV) و میزان همبستگی با رشد و افت شاخص است، در بین این پارامترها ضریب بتا اما نقش مهم‌تری را ایفا می‌کند.

بهترین صندوق سرمایه‌گذاری

ارزش خالص دارایی (NAV) چیست؟

ارزش خالص دارایی یا Net Value Assets یکی از مفاهیم پرکاربرد در مبحث صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که معامله‌گران هر صندوق حتما به این فاکتور نگاهی می‌اندازند تا ببینند قیمت واحد صندوق با NAV چه میزان اختلاف دارد، بانگاهی به داده‌های درج شده در سایت هر صندوق یا سایت‌هایی که اطلاعات جزیی صندوق‌ها را گزارش می‌کنند ما با سه نوع NAV روبرو هستیم:

NAV ابطال: میزان وجهی است که پس از انصراف از سرمایه‌گذاری در صندوق‌های صدور و ابطالی به ازای هر واحد از صندوق به سرمایه گذار پرداخت می‌شود.

NAV آماری: درصورت ایجاد صف فروش سنگین روی برخی از دارایی‌های صندوق برای مدتی بیش از حد انتظار، مدیران صندوق می‌توانند قیمت برخی از سهام موجود در پورتفوی صندوق را تعدیل کنند، در این صورت به ارزش خالص دارایی ارائه شده، ارزش خالص دارایی آماری خواهند گفت.

NAV صدور: این عامل ارزش هر واحد از صندوق سرمایه گذاری را نشان می‌دهد، در حقیقت این مقدار برابر با وجهی است که هر سرمایه‌گذار باید بابت خرید هر واحد از صندوق‌های صدور و ابطالی پرداخت نماید.

در ادامه می‌خوانیم:

• ساز و کار صندوق نیکوکاری چگونه است؟
• عملکرد صندوق نیوکاری دارای شفافیت است؟
• امور نیکوکارانه صندوق‌های نیکوکاری

صندوق نیکوکاری یکی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار مالی ایران است که باتوجه به نیت خیرخواهانه خود ممکن است برای برخی از افراد که قصد شرکت در فعالیت‌های خیرانه دارند بسیار جذاب باشد، در این صندوق پس از تجمیع سرمایه افراد و سرمایه‌گذاری در زمینه‌های مختلف، منافع حاصل شده از سود این صندوق را به فعالیت‌های عام‌المنفعه و نیکوکارانه، تخصیص می‌دهد.

صندوق نیکوکاری یکی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار مالی ایران است که باتوجه به نیت خیرخواهانه خود ممکن است برای برخی از افراد که قصد شرکت در فعالیت‌های خیرانه دارند بسیار جذاب باشد، در این صندوق پس از تجمیع سرمایه افراد و سرمایه‌گذاری در زمینه‌های مختلف، منافع حاصل شده از سود این صندوق را به فعالیت‌های عام‌المنفعه و نیکوکارانه، تخصیص می‌دهد.

صندوق نیکوکاری درحقیقت قصدش ایجاد یک فرصت بسیار جذاب برای فعالیت‌های انسانی است تا بسیاری از افراد که قصد شرکت این نوع فعالیت‌ها را دارند، بتوانند با ایجاد یک بازده حداکثری، کمک شایانی در اینگونه فعالیت‌های نیکوکارانه، ارائه دهد، وجود صندوق‌های نیکوکارانه در بازار مالی ایران نشان‌دهنده پتانسیل بسیار بالای صندوق‌های سرمایه‌گذاری در تمام زمینه‌ها است.

ساز و کار صندوق نیکوکاری چگونه است؟

افرادی که قصد شرکت در فعالیت‌های خیرانه دارند می‌توانند با واریز سرمایه‌های خود به این صندوق، با حفظ اصل سرمایه، از بازده کسب شده صندوق، در کارهای خیر و نیکوکارانه صندوق سهیم شوند، لازم به ذکر است که عواید بدست آمده از صندوق توسط یک تیم و مدیر باتجربه صرف نیازمندان می‌شود، عموما تیم مدیریتی اینگونه صنذوق‌ها متشکل از افراد متخصص در حوزه بازارهای مالی و افراد متخصص در شناخت نیازمندی‌های جامعه است.

سرمایه‌گذاری در صندوق نیکوکاری نسبت به سرمایه‌گذاری مستقیم نیکوکارانه دارای بازده بالاتری است زیرا سرمایه‌گذاران با تجمیع سرمایه خود و تحویل آن به یک نهاد متخصص باعث می‌شوند:

1. سود حاصله از صندوق مستقیما در این گونه فعالیت‌ها خرج می‌شود.
2. سود حاصله دراختیار نیازمندان براساس امیدنامه صندوق، قرار می‌گیرد.
3. اصل سرمایه حفظ می‌شود و تنها سود حاصل از صندوق خرج می‌شود.
4. ریسک کمتری دارد و این مسئله باعث جذابیت بازارهای مالی نیز می‌شود.
5. سود حاصل از صندوق در زمینه‌های بسیار مختلفی چون، کمک به دانشجویان، بیماران خاص، کودکان بی‌سرپرست، زنان سرپرست خانوار، زندانیان جرایم مالی غیرعمد و … خرج می‌شود.
6. تجمیع سرمایه‌های خرد باعث می‌شود تا این صندوق اثر بسیار قابل توجهی در فعالیت‌های نیکوکارانه داشته باشد.
7. این امکان وجود دارد تا سرمایه‌گذار تعیین کند چه میزان از سودش را این راه خرچ کند.

عملکرد صندوق نیوکاری دارای شفافیت است؟

از آنجایی که صندوق نیکوکاری یک صندوق سرمایه‌گذاری تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار و سایر نهادهای نظارتی است، ساختار نظارت بر این صندوق‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده است که اطمینان سرمایه‌گذاران را نسبت به اختصاص منافع صندوق در امور نیکوکاری را برطبق امیدنامه بسیار بالا می‌برد. علاوه بر این، وجود ارکان نظارتی چون متولی صندوق و حسابرس بر حُسن انجام فعالیت‌های نیکوکارانه می‌افزاید.

از آنجایی که نهاد اجرایی این صندوق یک نهاد متخصص در فعالیت‌های نیوکاری است، این نهاد در دوره‌های زمانی مختلف موظف به ارائه گزارش خرج‌کرد دقیق منافع به مدیران صندوق و سرمایه‌گذاران (از طریق وب‌سایت صندوق) دارد، این عامل باعث افزایش اعتماد اجتماعی افراد به این صندوق‌ها می‌شود و نهادهای نظارتی متوجه این مسئله هستند که هرگونه خطا ممکن است تا لطمه شدیدی به اعتماد مردم نسبت به این صندوق‌ها، وارد شود.

براساس تاریخ، اولین صندوق نیکوکاری در ایران در سال 1386 تاسیس و سپس در سال 1388 با تصویب قانون توسعه ابزارهای و نهادهای مالی، باعث گسترش فعالیت این صندوق‌ها شد. براساس آمار مندرج در سایت سازمان بورس و اوراق بهادار، تا تاریخ منتهی به مهر ماه 1402 تعداد 12 صندوق نیکوکاری با سرمایه‌ای حدود 4500 میلیارد ریال در حال فعالیت هستند.

امور نیکوکارانه صندوق‌های نیکوکاری

براساس آنچه تاکنون شرح داده شده، به برخی از امور نیکوکارانه در صندوق‌های نیکوکاری اشاره می‌کنیم.

• پرداخت مقرری ماهانه
• ارائه بسته‌های حمایتی شامل:
  • بیمه‌های مکمل بهداشتی و درمانی
  • بیمه عمر و سرمایه‌گذاری
  • پوشش هزینه‌های بیمار صعب‌العلاج
  • پوشش نیازهای اغذیه‌ای
  • پوشش دادن هزینه‌های جهیزیه
  • تحصیل و بهسازی محل سکونت

هم‌چنین تمامی صندوق‌های نیکوکاری براساس امیدنامه صادره از سازمان بورس و اوراق بهادار دارای حدنصاب ترکیب دارایی هستند تا سرمایه تجمیع شده را در محل‌های مشخص با حداقل و حداکثر مشخص شده، سرمایه‌گذاری نمایند.